Deze artikelreeks is tot stand gekomen in samenwerking met Fatima Essabani, adviseur Leven Lang Ontwikkelen bij Bibliotheeknetwerk Flevoland, die het idee voor deze serie bedacht. Fatima: "De talkshowreeks van Bibliotheek DNK en het Wilhelmina Ziekenhuis Assen sluit perfect aan bij het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Deze unieke samenwerking toont hoe de bibliotheek en het lokale ziekenhuis gezamenlijk werken aan blijvende inzetbaarheid."

Laagdrempelig en avondvullend
Ilona is bij alle avonden van Dokter in de Zaal aanwezig. Janine wisselt af met haar WZA-collega Frank.

‘De opkomst is altijd goed, tussen de 100 en 150 personen,’ zegt Ilona. ‘Sommige onderwerpen spreken duidelijk meer aan, zoals schildklier en dementie. Dan zie je dat de theaterzaal, met maximaal plaats voor 250 mensen, bijna geheel gevuld is. Bij de avond over dementie waren er vooral ook veel mantelzorgers aanwezig.’

Hoewel ieder thema een eigen publiek trekt, ziet Ilona steeds vaker bekende gezichten bij bijna iedere avond. ‘Sommige mensen vinden medische onderwerpen in algemene zin interessant en komen bijna altijd.’

‘Vanuit het ziekenhuis bezoeken specialisten vanuit persoonlijke of vakmatige belangstelling soms ook elkaars presentaties,’ weet Janine.

Hoewel er in de loop der jaren al veel medische onderwerpen de revue zijn gepasseerd heeft noch Ilona, noch Janine de vrees dat de inspiratie voor het bedenken van nieuwe thema’s op zal zijn.

Ilona: ‘Er zijn veel disciplines en poli’s. We hebben een plezierige collegiale samenwerking met het ziekenhuis. Wat mij betreft gaat die nog jaren door.’

Janine: Bovendien kan iedere arts vele soorten van problemen en kwalen belichten. Denk bijvoorbeeld aan de cardiologie. Daar speelt een wereld aan onderwerpen. Bovendien, de zorg verandert en daarmee ook de behandelingen.’

Vanuit de artsen komen er soms ook voorstellen voor onderwerpen die aan bod zouden kunnen komen. Zo opperde een van de KNO-artsen laatst dat slaapapneu of immunotherapie bij hooikoorts interessante thema’s kunnen zijn.

Gerustgesteld
Ilona is blij dat de meeste artsen na afloop nog even blijven zitten voor het geval er toch nog die ene persoonlijke vraag gesteld moet worden. ‘Zo was er laatst een mevrouw die over een paar weken een operatie moest ondergaan en nog even praatte met de anesthesioloog over de keuze voor ruggenprik of narcose. Ze ging wat meer gerustgesteld naar huis, vertelde ze. Dankzij de nieuwe informatie was ze weer wat wijzer geworden. Ik heb haar een goede operatie en goed herstel gewenst. Het is fijn te merken dat zo’n avond echt meerwaarde oplevert.’

Het bijwonen van Dokter in de Zaal kost 10 euro per aflevering. Bibliotheekleden krijgen 50 procent korting en betalen dus slechts 5 euro. Ilona: ‘Dat is toch niet te duur voor een avondvullend programma. En zo heb je ook nog financieel voordeel van je bibliotheeklidmaatschap.’

Op natuurlijke wijze verstomt het gepraat in de zaal. Voor presentatrice Judith is het zo ook gemakkelijker om de avond officieel te openen en de betreffende artsen te introduceren. De avonden verlopen sowieso tegenwoordig nog meer gestroomlijnd dan in het begin. Dat is de kracht van de opgedane ervaring.’

Doordat Dokter in de Zaal steeds bekender is geworden, zijn er tegenwoordig ook meer patiëntverenigingen die aanbieden om met informatiestands met foldermateriaal aanwezig te zijn, zoals Huid Nederland, Longfonds en Alzheimer Nederland.

Derde seizoen
In september 2024 start(te) het derde seizoen van Dokter in de Zaal. Thema’s die hiervoor in de planning staan zijn: radiologie, darmkanker, parkinson, oogproblemen op latere leeftijd en omgaan met ziekte.

Hoewel de talkshowpresentatie vanaf het begin succesvol is te noemen, zijn Ilona en Janine het erover eens dat de aanpak in de loop der jaren professioneler is geworden.

Als voorbeeld benoemt Ilona de invulkaartjes die in de pauze klaar liggen, waarop bezoekers hun persoonlijke vragen kunnen stellen. ‘De artsen hebben “backstage” even de gelegenheid om de vragen te clusteren en de beantwoording voor te bereiden. Deze aanpak is efficiënter gebleken dan bijvoorbeeld het laten rondgaan van een microfoon door de zaal. Bovendien hebben sommige mensen misschien schroom om en plein public een vraag te stellen.’

Janine noemt de trailer die is gemaakt. ‘Deze vertonen we aan het begin van iedere avond. Dit is een duidelijk teken dat het programma begint.

‘En in onze theaterbrochure, die een totaaloverzicht geeft an alle geplande bijeenkomsten,’ vult Ilona aan. Zij zelf prikt voorafgaand aan het nieuwe seizoen (dat loopt van september tot juni) vijf data voor de nieuwe serie van Dokter in de Zaal. ‘We proberen die zo goed mogelijk over het jaar te verdelen en feest- en schoolvakantieperiodes te vermijden.’

Smeermiddel
‘Vanaf het begin hebben we een ervaren presentatrice bij dit project betrokken,’ vertelt Ilona. ‘Dit is Judith Regendorp van RTV Drenthe. Het is niet alleen haar rol om de verschillende onderdelen van zo’n avond aan elkaar te praten, maar ook om ervoor te zorgen dat zaken die soms onbedoeld wat gecompliceerd dreigen te worden, enigszins te vereenvoudigen voor de toehoorders.’

Om de avonden rond medische thema’s niet alleen informatief maar ook een beetje luchtig te houden, is gekozen voor een afwisseling met bijvoorbeeld video’s, zoals die met straatinterviews rond de vraag “smeert u zich goed in?” bij een presentatie van een dermatoloog over huidkanker.

Ilona: ‘Dit was in mei. Bij de keuze van de onderwerpen voor Dokter in de Zaal spelen we zo goed mogelijk in op de tijd van het jaar. Zo hadden we in maart een item over hooikoorts. In dit seizoen krijgen mensen die hiervoor gevoelig zijn namelijk veel klachten.’ (door een piek aan pollen – red.)

Duo-presentatie
Ilona ging om de tafel met Janine Hoekstein en Frank Jeuring, communicatieprofessionals in het ziekenhuis.

Vanuit hun gemeenschappelijke vakmatige achtergrond begrepen ze alle drie dat een goede voorbereiding de onmisbare basis is voor succes en die begint bij het maken van een lijstje met onderwerpen en het benaderen van specialisten, die hierover iets zouden kunnen vertellen.

‘De voorkeur gaat uit naar een duo-presentatie van een medisch specialist, samen met bijvoorbeeld een fysiotherapeut of verpleegkundige, afhankelijk van het onderwerp,’ vertelt Janine. De gevraagde professionals zijn vrijwel altijd direct enthousiast om hun medewerking te verlenen, is haar ervaring.

‘Vanuit de passie voor hun vak en vanuit liefde voor de patiënt. Twee drijfveren om graag wat meer te vertellen over hun werk.’

Van podiumangst bij de sprekers heeft Janine nog niet veel gemerkt.

‘De meeste specialisten houden vaker voordrachten. Hooguit vijf minuten vóór opkomst hebben ze een beetje gezonde spanning. Maar de sfeer in het theater is relaxed en het publiek is geïnteresseerd. En nogmaals, een goede voorbereiding helpt ook bij het tot stand brengen van een interessante presentatie.’

Finetunen
Bij die degelijke voorbereiding op de optredens onder de noemer van Dokter in de Zaal hoort een aantal voorgesprekken. Vanuit het WZA zijn daarbij uiteraard aanwezig de geselecteerde specialist en de collega voor de duo-presentatie en beurtelings Janine of Frank van de communicatie-afdeling.

Vanuit Bibliotheek DNK is Ilona de projectleider van Dokter in de Zaal.

‘Tijdens deze sessies die aan de uiteindelijke presentatie voorafgaan, bespreken we niet alleen gezamenlijk wat er verteld gaat worden – wat zijn de symptomen van een bepaalde ziekte en welke behandelingen of medicijnen zijn er mogelijk – maar op welke manier de informatie het beste kan worden overgebracht,’ belicht Ilona.

‘Finetunen,’ aldus Janine.

Op basis van die voorbereiding wordt ook een korte introductietekst geschreven om belangstellenden te informeren. Via de websites van zowel Bibliotheek DNK als het Wilhelmina Ziekenhuis, social media, advertenties in lokale kranten en flyers in de bibliotheek en in het ziekenhuis op de betreffende poli wordt Dokter in de Zaal onder de aandacht gebracht.

Het gezonde talkshowteamwork tussen bibliotheek en ziekenhuis in Assen

Locatie: Bibliotheek DNK in Assen

Programma: Dokter in de Zaal

Samenwerking: Wilhelmina Ziekenhuis Assen

Gemiddeld aantal bezoekers: circa 150

Bekostiging: ticketverkoop

Het vrouwenhart
De Nieuwe Kolk (DNK) is met een theater, bioscoop en bibliotheek het culturele hart van Assen.

‘Die combinatie is heel handig, want zo hebben we een mooie theaterzaal in eigen huis,’ aldus Ilona Klopstra, ontwikkelaar/organisator events Bibliotheek DNK, bijvoorbeeld voor de schrijversavonden die de bibliotheek regelmatig organiseert naar aanleiding van het verschijnen van een nieuw boek.

‘Ook spelen we graag in op de actualiteit. Op 12 november, een week na de verkiezingen in de Verenigde Staten, komt hier Amerika- correspondent Michiel Vos spreken over het resultaat.’

Ook maatschappelijke activiteiten stonden al eerder op het programma. Zo werkt Bibliotheek DNK al langere tijd samen met het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) voor wat betreft het digitaal vaardiger maken van mensen met het oog op de moderne zorgverlening.

Ilona: ‘Al brainstormend groeide jaren geleden het idee om eens een bijeenkomst te organiseren rond een gezondheidsthema. In overleg met de communicatieafdeling van het WZA dachten we aan een soort talkshow in De Nieuwe Kolk waarbij een medisch specialist een bepaald onderwerp zou kunnen uitdiepen. Toen kwam corona en stond alles even stil. De bibliotheek ging tijdelijk dicht en ook in het ziekenhuis hadden ze, begrijpelijk, toen heel andere prioriteiten.’

Maar wat in het vat zit... Na corona was de tijd rijp voor de c’s van cardiologie en communicatie. Want vanuit de afdeling Cardiologie van het WZA werd geïnformeerd naar de mogelijkheden om de kleine theaterzaal te huren voor een informatiebijeenkomst over “het vrouwenhart”. Dat was de gelegenheid om de eerdere ideeën nieuw leven in te blazen.

Bibliotheken doen meer en meer aan maatschappelijke dienstverlening. En daarbij zoeken ze ook steeds vaker de samenwerking met andere organisaties. In een nieuwe serie brengt Bibliotheekblad regelmatig zo’n praktijkvoorbeeld voor het voetlicht. In aflevering één zijn dat specialisten van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen die in de theaterzaal van De Nieuwe Kolk in Assen letterlijk op het podium staan om voor een paar honderd geïnteresseerde bezoekers een boekje open te doen over hun medische specialiteit. In een plezierige en relaxte sfeer en dat is een belangrijke meerwaarde van de talkshowserie die in september 2024 begon aan het derde seizoen.

Tekst: Linda van Pelt • Idee: Fatima Essabani • Foto’s / video: De Nieuwe Kolk (DNK)