Foto: Paul Rous

Foto's: Mara van den Oetelaar

Visuals: Vector Tom

Foto's: Paul Rous

Informatiefunctie
Doordat de bibliotheek, Incluzio en het TIP nu onder één dak zitten, zal de samenwerking met deze partners intensiever worden. Yvonne legt uit dat de drie samen gestalte geven aan de informatiefunctie: ‘Als een inwoner met een vraag naar de balie gaat, moet het niet uitmaken wie daarachter staat: iemand van de bibliotheek of het TIP. Ons uitgangspunt is dat elke medewerker de vraag moet kunnen beantwoorden óf weet naar welke organisatie hij/zij moet toeleiden. Gaat het om een vraag over wonen, welzijn, werk, inkomen, jeugd, (mantel)zorg of de wijk? Dan reserveert de baliemedewerker een spreekkamer voor een gesprek met iemand van het TIP. Terwijl vragen over bijvoorbeeld DigiD, toeslagen, gemeentelijke regelingen en andere digitale overheidszaken terechtkomen bij een IDO-medewerker van de bibliotheek.’

Werk in uitvoering
Roberto en Yvonne geven aan wat de samenwerkende partners van de bibliotheek willen uitstralen: wees welkom. ‘Het is belangrijk dat alle mensen die bij ons binnenkomen zich gezien en gehoord voelen’, zegt Yvonne. ‘De houding van de medewerkers is hierbij cruciaal. Voor inwoners moet het bovendien niet uitmaken van welke organisatie iemand is.’
Betekent dit dat medewerkers van bibliotheek, PSW, het TIP en Incluzio ook dezelfde bedrijfskleding dragen? ‘Nog niet’, zegt Yvonne. ‘We zijn er niet helemaal uit in hoeverre uniformiteit in kleding en uitstraling belangrijk zal zijn voor bezoekers. Dat gaan we onderzoeken.’
Er is bewust voor gekozen om het projectteam nog een kwartaal na de opening te laten voortbestaan. Roberto: ‘We vinden het heel belangrijk om in de opstartfase informatie met elkaar te delen. Op wekelijkse basis signaleren we wat goed gaat en wat er beter kan.’ Hij noemt twee kleine verbeterpunten: bezoekers hebben al gevraagd of er ook Engelstalige boeken in de Tegelse collectie opgenomen kunnen worden. En of er printfaciliteiten in de bibliotheek kunnen komen. ‘Daar gaan we voor zorgen.’

Positieve reacties
De bibliotheek in Tegelen is open sinds 6 januari; op 24 en 25 januari was er een feestelijk openingsprogramma, met onder meer rondleidingen, een informatiemarkt en een lezing over de Tegelse bibliotheekgeschiedenis door een historicus. ‘We mochten dat weekend zo’n duizend bezoekers ontvangen. Zonder uitzondering zijn de reacties op de nieuwe vestiging positief’, vertelt Yvonne. ‘Veel mensen hadden meegeleefd met het herhuisvestingsproces. Ze hadden de ontwikkelingen gevolgd op de speciale pagina op onze website en waren benieuwd naar het eindresultaat. Zij toonden zich aangenaam verrast! Veel bezoekers roemen de grotere ruimte, de zichtbaarheid van de bieb in het centrum, de collectie. Ook hoorden we van collega’s van de jeugdafdeling dat kinderen en ouders heel enthousiast zijn over de nieuwe frontale presentatie van materialen.’
Roberto vertelt trots dat de bezoekersaantallen in de eerste week na de opening verdubbeld zijn ten opzichte van een jaar eerder. ‘Maar eigenlijk zitten we sinds corona al in de lift. Die stijgende lijn hopen we vast te houden. We willen graag van 20.000 leners naar 40.000 gebruikers per jaar.’ Yvonne verduidelijkt: ‘Meer leden en meer uitleningen vinden we natuurlijk heel fijn. Maar het gaat er ons met name om dat meer mensen de weg weten te vinden naar de bibliotheek.’

Licht, lucht, ruimte
Het resultaat van alle inspanningen mag er wezen, vinden Yvonne en Roberto. ‘In slechts 3,5 maand is er een mooie bibliotheek gerealiseerd, met een goede inrichting en fijne sfeer: je ervaart er heel veel licht, lucht en ruimte. Dat is onder meer te danken aan de entree aan de voorzijde, met veel glas’, zegt Yvonne. Ze gaat verder: ‘Als je binnenkomt, zie je eerst de grote leestafel; die staat als het ware “in de etalage”. Ook zie je enkele lage “focustafels”, waarop bijvoorbeeld lezingen prominent staan aangekondigd. Achter de leestafel bevindt zich de balie, een centraal punt in de bibliotheek.’
‘Met warme, houten elementen, zoals boekenkasten, en met afwisselend kleurgebruik wordt een gezellige sfeer gecreëerd’, vervolgt Roberto. ‘Voor de jeugd hebben we bovendien een voorleesboom gemaakt, waaromheen activiteiten geprogrammeerd kunnen worden.’ Ook kwam er bij de jeugdafdeling een Booxflix-muur, waar bezoekers de nieuwe releases vinden. Daarnaast is geïnvesteerd in een zuil met daarop een touchscreen met Bookarang. ‘Dit is een technologie om lezers boekaanbevelingen te doen, op basis van hun persoonlijke, inhoudelijke voorkeuren’, zegt Roberto. Tot slot zijn er in de ruimte drie spreekkamers gemaakt, en een grote vergaderruimte. ‘Plus een “cabine” waar je rustig met twee mensen aan tafel kunt zitten. Aan de linkerkant van het pand zitten de kantoren van Incluzio.’

Volwaardige dienstverlening
‘Dankzij de verhuizing kan de bibliotheek haar brede dienstverlening nu makkelijker onder de aandacht van de 19.000 inwoners van Tegelen brengen’, stelt Yvonne. ‘Vanuit onze visie willen we het liefst in elke vestiging een volledig aanbod hebben. In Tegelen zijn we nu gelukkig veel beter toegerust dan voorheen om de maatschappelijke opgaven – een geletterde samenleving, participatie in de informatiesamenleving en een leven lang ontwikkelen – te kunnen vervullen en daarmee invulling te geven aan de vijf bibliotheekfuncties. Een mooi voorbeeld van zo'n functie is: ontmoeting. De bieb nodigt uit tot verblijven, met een grote leestafel om elkaar te ontmoeten. Ook de mogelijkheden voor programmering leiden tot “verblijven en ontmoeten”. Dit wordt door bezoekers ervaren als een toegevoegde waarde, zo hebben we al regelmatig van hen teruggekregen.’
De twee vertellen dat ook de collectie nu een stuk groter is. Verder zijn de openingstijden verruimd. Op doordeweekse dagen is de bibliotheek in Tegelen geopend van 9.00-17.30 uur – dat was voorheen tot 16.00 uur. En op zaterdag is de bibliotheek twee uur langer open. Bovendien zijn er nu meer bemenste uren én werken er meer bibliotheekmedewerkers in Tegelen, zegt Yvonne: ‘Bij de start van het traject is aan de collega’s al medegedeeld dat zij hun werkplek desgewenst naar Tegelen konden verplaatsen. Dat is ook gebeurd, waardoor we nu op deze locatie een goede mix hebben van nieuwe en ervaren medewerkers.’

Meer programmeren
De nieuwe vestiging biedt ook kansen om de programmering uit te breiden, schetsen Yvonne en Roberto. Zo wil de bibliotheek meer gaan doen voor de zes basisscholen en de school voor voortgezet onderwijs in Tegelen. De community librarian zoekt de verbinding en samenwerking met andere partijen als het gaat om de programmering. ‘Dat was voorheen ook al zo, maar nu is er meer ruimte om in de eigen vestiging activiteiten te organiseren’, licht Roberto toe. ‘Zo kunnen we er, heel concreet, bijvoorbeeld schoolklassen ontvangen.’
De projectleider merkt al dat ook organisaties van buiten graag gebruik willen maken van de ruimtes van de bibliotheek, voor onder meer activiteiten en vergaderingen. ‘Denk bijvoorbeeld aan het Repaircafé, de Heemkundekring of een wijkraad.’

Foto's: Ilse Verburgh

Foto: Bibliotheek Bonaire

Video / visuals: Vector Tom

Keuze van de locatie
Roberto en Yvonne vertellen dat het traject concreet van start ging met de zoektocht naar een geschikte locatie. Hierbij werd rekening gehouden met de wensen van zowel de bibliotheek, als het TIP en Incluzio. ‘We zochten een groot, goed bereikbaar pand, bij voorkeur in het centrum’, zegt Yvonne. ‘Vroeger vond je daar de gebruikelijke winkels, maar jammer genoeg is er nu veel leegstand. We hadden dus nogal wat keuze aan gebouwen.’
Roberto vertelt dat het projectteam op een gegeven moment zijn oog liet vallen op een pand in de Kerkstraat, waarin in het verleden ook al eens de bibliotheek gevestigd was. Helaas bleek het lastig om daar kantoorruimten en spreekkamers te realiseren. ‘Deze zouden dan op de eerste verdieping moeten komen, wat minder goed toegankelijk is voor sommige inwoners.’ Vervolgens bleek echter dat het winkelpand naast de beoogde locatie ook te huur stond. ‘Toen is besloten dit erbij te huren en de muur tussen beide gebouwen door te breken, waardoor er één grote ruimte zou ontstaan.’

Programma van eisen
Het projectteam had vooraf al goed voor ogen wat het in de nieuwe vestiging wilde zien: voldoende leesplekken, een grote, centrale balie, een ruime collectie, een aantal publiekspc’s, studie- en werkplekken, kantoren, spreekkamers, een keukentje en wc’s. ‘Vanuit die wensen zijn we gaan kijken hoe dit allemaal een plek kon krijgen’, zegt Yvonne.
Vanaf het begin van het traject was er een tekenaar/interieurontwerper betrokken: Tom Wolbertus van Vector Tom. Roberto: ‘Die heeft meegedacht over hoe alle wensen op een goede manier gerealiseerd konden worden. We hebben onder meer gekeken wat we van het bestaande meubilair konden hergebruiken en welke aanvullingen nodig waren; daar hadden we een heel duidelijk beeld bij. Via Tom Wolbertus kwamen we vervolgens in contact met interieurbouwer Tom op het Roodt. En met projectontwikkelaar Luc de Haas van Interior Partner, die de hele afbouw voor zijn rekening nam: vloeren, plafonds, interieur.’

Fysieke verbouwing
Na een aantal weken van voorbereidingen op papier, gingen half september 2024 de fysieke werkzaamheden van start. De twee panden werden samengevoegd. Eind oktober was het slopen klaar en kon begonnen worden met de eerste voorbereidingen voor de inrichting. ‘Met name het aanleggen van de hele elektra- en infrastructuur was nog best een behoorlijke klus. Verantwoordelijk hiervoor waren: Energa, H&O Installatietechniek, RoRo IT en Theewen Koel- & klimaattechniek’, vertelt Roberto. ‘Het realiseren van de hele IT-infrastructuur is van wezenlijk belang voor het goed laten functioneren van alle faciliteiten die we aanbieden. Daar hadden we in de begroting rekening mee gehouden, door er een stelpost voor op te nemen.’
Hij vertelt dat de vrijwilligers van het TIP en PSW, in aanvulling op de bouwpartners, een grote hulp zijn geweest. ‘Zij werkten zelfs in de weekenden door in het pand. Dan verfden zij bijvoorbeeld nog een muurtje of ruimden ze zaken op. Dat was prachtig om te zien.’
Echte tegenvallers waren er niet tijdens het traject, stelt Roberto vast. ‘Dat komt ook, doordat we een jaar eerder dus een vergelijkbaar project in Blerick hebben gedaan. Daarvan hadden we onder meer geleerd hoe essentieel een heldere visie en projectmatige aanpak zijn, hoe belangrijk het is om de juiste partners in je team te hebben en hoe cruciaal het is om bij het begin van het project afspraken zwart-op-wit te zetten. En ook, om vanaf het begin helder te communiceren met alle betrokkenen. Die inzichten kwamen ons bij het herhuisvestingstraject in Tegelen goed van pas.’

Projectteam
Bij de start van het herhuisvestingstraject werd er een projectteam samengesteld, waarvan Roberto de projectleider is. Ook Yvonne maakt deel uit van het tienkoppige team, samen met de community librarian van Tegelen en een collectiespecialist. Daarnaast zitten er medewerkers van de samenwerkingspartners van de bibliotheek in: PSW, Incluzio Sociale Basis en het TIP (Tegels Informatie Punt).
PSW is een organisatie die mensen met een beperking of een andere ondersteuningsvraag helpt bij het meedraaien in de maatschappij. ‘Deelnemers van PSW bemensen de bibliotheken en ondersteunen bij werkzaamheden van bibliotheekmedewerkers’, zegt Yvonne. ‘Denk bijvoorbeeld aan het uitlenen en innemen van boeken.’ Ze vervolgt: ‘Incluzio Sociale Basis is in Venlo de partij die de gemeentelijke informatie- en adviespunten (I&A-punten) uitvoert. Dus de plekken waar men terecht kan met vragen over bijvoorbeeld werk en wonen. Incluzio laat deze I&A-punten bemensen door vrijwilligers van TIP: het Tegels Informatie Punt, een burgerinitiatief. Met Incluzio en het TIP wilden we op de nieuwe locatie graag onder één dak komen.’
In de zomer van 2024 kwam het projectteam voor het eerst bij elkaar voor de startup, zo vertelt Roberto. ‘Wat zouden we met z’n allen gaan neerzetten? Voor wie gingen we dat doen? Waarom? Het was goed om dit vooraf met z’n allen nog eens door te nemen. Dat hielp om de neuzen dezelfde kant op te krijgen.’
Het was best spannend om met meerdere partijen aan tafel te zitten, blikken de twee terug. ‘Maar uiteindelijk is het heel goed verlopen. In het projectteam heerste een enorm positieve sfeer. Iedereen wilde graag de schouders eronder zetten’, aldus Yvonne.

De bibliotheek in Tegelen, een van de zes vestigingen van de Bibliotheek Venlo, was in de laatste decennia op verschillende plekken gehuisvest, zo weet Yvonne Linssen. ‘Tegelen heeft altijd een bibliotheek gehad, maar de locaties waren niet altijd ideaal. De bieb is meermaals verhuisd, tussendoor was er ook nog een bibliobus. Vanaf 2018 hadden we een vestiging aan het Wilhelminaplein. De ruimte daar was echter beperkt. Er stond een collectie, maar er was niet echt gelegenheid om bijvoorbeeld activiteiten en spreekuren aan te bieden.’

SPUK-gelden
Yvonne vertelt dat de Bibliotheek Venlo al vele jaren de wens had om het bibliotheekwerk in de kernen te versterken. ‘Zo wilden we in Tegelen graag verhuizen naar een andere plek, waar we wél een complete dienstverlening konden neerzetten, dicht bij de inwoners.’
Die mogelijkheid kwam binnen bereik toen de SPUK-gelden in 2023-2024 beschikbaar kwamen vanuit de overheid, zegt Roberto Figueira. ‘Deze waren bedoeld voor het realiseren van volwaardige bibliotheken in iedere gemeente. Een lijst van criteria bepaalde wie hiervoor in aanmerking kwamen. En omdat Venlo hoog scoort op onder meer “laaggeletterdheid van de inwoners”, kregen wij geld toegekend. Eerst voor de bibliotheekvestiging in Blerick – deze ging begin 2024 op een nieuwe plek weer open. En later ook voor Tegelen.’ Yvonne: ‘Aan de herhuisvesting in Tegelen heeft het vorige kabinet 220.000 euro bijgedragen en de gemeente Venlo 55.000. Het budget was bestemd voor verbouwing, collectie, programmering en bemensing.’

In januari 2025 opende de fonkelnieuwe bibliotheekvestiging in Tegelen feestelijk haar deuren. Teamleider bedrijfsdiensten Roberto Figueira en communicatieadviseur Yvonne Linssen van de Bibliotheek Venlo vertellen over het herhuisvestingstraject en wat dit opleverde: ‘We kunnen onze maatschappelijke opgaven nu veel beter vervullen.’

Herhuisvesting bibliotheek in Tegelen