Foto: Angeline Swinkels

Foto: Eimer Wieldraaijer

Huis73, gevestigd aan Hinthamerstraat 72 en 74, maakt deel uit van het Jeroen Bosch Kwartier. Na de verbouwing – kosten 32 miljoen – heeft het multifunctionele complex van 9000 vierkante meter drie ingangen, waarvan twee aan de straatzijde en eentje aan de Binnendieze. Er is een binnenplaats en een daktuin. In het nieuwe interieur is veel eikenhout verwerkt, hetgeen zorgt voor een stijlvolle en hoogwaardige uitstraling. Voor het publiek is duizend vierkante meter vloeroppervlak extra beschikbaar (dankzij het verkleinen van de kantoorruimtes en het flexibeler omgaan met cursusruimtes). In het vernieuwde gebouw zijn er oefenruimtes, cursuslokalen, innovatieve werkplaatsen en kleine studio’s. Zo is er een Verhalenkamer voor schrijfactiviteiten, literatuur en persoonlijke verhalen.

Het Geheugenhuis is bedoeld voor mensen met geheugenproblemen, dementie en hun naasten, terwijl de Jongerenafdeling zich richt op personen van vijftien tot 27 jaar. In de werkplaats kan iedereen experimenten met techniek, dingen ontwerpen of spullen repareren. Er is een podium (kleine theaterzaal) voor amateurtoneel, debatten en andere activiteiten. De twee horecavoorzieningen zijn samengevoegd tot één, het aantal balies is tot een minimum beperkt. De hoeveelheid studie- en werkplekken ging van negentig naar tweehonderd. De collectie omvat 56.000 boeken (waarvan circa de helft voor de jeugd). Energielabel F/G werd energielabel A, want het verbeteren van de duurzaamheid was een van de speerpunten bij de verbouwing. Openingstijden maandag t/m vrijdag: 9.00-21.00 uur, zaterdag en zondag: 10.00-17.00 uur. De organisatie mikt op tweeduizend bezoekers per dag (voor de verbouwing 1300). In het openingsweekend rond Pinksteren (23 t/m 25 mei) verwelkomde Huis73 veel enthousiaste Bosschenaren.

Enkele citaten uit het Brabants Dagblad: ‘We gingen onze boeken inleveren, en toen zagen we deze maakplek. Mijn dochter Olivia was meteen verkocht. Ik schat in dat we hier nog vaak terugkomen’. Iemand anders: ‘Ben echt trots dat we dit nu allemaal in onze stad voorhanden hebben. Die trots zal ik zeker delen met familie, vrienden en bekenden, zelfs in het buitenland’.

Meer over huis 73

Foto's: Angeline Swinkels

Foto's: Ben Nienhuis

Robin Verleisdonk nieuwe directeur-bestuurder Huis 73

Vanaf 1 juni is Robin Verleisdonk de nieuwe directeur-bestuurder van Huis 73. De oud-directeur van Bibliotheek Helmond-Peel volgde Nan van Schendel op als leidinggevende, aangezien zij na een tienjarig dienstverband in ’s-Hertogenbosch met pensioen gaat. Voor het programma Focus van Dtv Nieuws werden zij samen geïnterviewd. Bekijk het item hier.

De beleving van de middeleeuwse binnenstad van Den Bosch met de vele pleintjes zie je terug in de binnenplaats – waar we de overkapping hebben weggehaald – en de daktuin op de eerste verdieping. Als architect maak je deel uit van een continuïteit. Ik ben niet de eerste en waarschijnlijk ook niet de laatste architect die deze panden onder handen heeft genomen, maar ik hoop wel dat het concept zich bewezen heeft, als ik over zeven jaar Huis73 weer binnenstap, zoals het dat ook heeft gedaan in het Vlaamse Mechelen, waar ons bureau het Predikherenklooster transformeerde in een culturele hotspot die beantwoordt aan de opzet dat iedereen zich dient thuis te voelen in een publiek gebouw als dit. Huis73 moet voelen als een vriendelijk en uitnodigend cultureel ensemble middenin de stad. ’

Reuring en stilte
Nan van Schendel: ‘Toen we het Bossche publiek vroegen wat ze wilden terugzien in het nieuwe gebouw was het antwoord: reuring en stilte. Dat klinkt als een lastig te leggen puzzel, maar we hebben die wensen zo vertaald dat het rustiger wordt naarmate je hoger in het gebouw komt. Beneden is er leven in de brouwerij, reuring, terwijl je boven het merendeel van de tweehonderd studieplekken aantreft. Vanuit de winkelstraat loop je via de hoofdingang naar de binnenplaats met een vijftig jaar oude Japanse notenboom als eyecatcher.

Aan de achterkant, waar de Binnendieze loopt, kun je met de boot afmeren bij een aanlegsteiger en zo het gebouw betreden. Eenmaal binnen heb je vanaf verschillende plekken zicht op de Sint-Jan. Echt waar, het is een feest om hier straks te lezen, studeren, een muziekles te volgen, of simpelweg een kop thee te drinken. Hoelang ik daar zelf nog van zal genieten? Pakweg vier weken, want ik ben 69 en ga in juni met pensioen, maar ook daarna zal ik nog vaker langskomen in dit prachtige pand.

Extra band
Wethouder van Cultuur Mariève Craste (D66): ‘Ik ben er enorm trots op dat Huis73 weer opengaat. Zo’n ontmoetingsplek in de stad hebben we tijdens de verbouwing erg gemist. Een plek waar we, juist in een tijd van polarisatie en verschillen, met elkaar in verbinding blijven. Met dit nieuwe onderkomen heeft Den Bosch een gebouw gekregen dat klaar is voor de toekomst. Waarbij ik aanteken dat het niet alleen om het gebouw gaat, maar zeer zeker ook om de mensen die er komen. Mensen die hier komen leren, recreëren en verwonderen zich. Persoonlijk voel ik een extra sterke band met dit gebouw. Ik heb hier vroeger muziekles gehad, al bleek ik weinig talent op dat vlak te hebben. Als kind heb ik hier gespeeld, ik heb boeken opgehaald in de bieb. En wat me als wethouder met name deugd doet, is het feit dat dit project op tijd en binnen budget is opgeleverd.’

Veel karakters
Architect Mechtild Stuhlmacher: ‘Vier jaar geleden wonnen we de aanbesteding. Toen we met de opdrachtgevers in gesprek gingen, zeiden zij: “Wij willen van twee gebouwen één maken”, maar historisch gezien waren het eigenlijk wel twaalf verschillende panden qua inrichting en karakter. Aan ons de taak van al die eenheden een geïntegreerd geheel te maken. Hoe ik terugkijk op de verbouwing? Eenmaal aan de slag hebben we diverse cadeautjes mogen uitpakken. Cadeautjes die door eerdere ingrepen aan het oog waren onttrokken. Als voorbeeld noem ik de prachtige eikenhouten balken en dakconstructies die we weer zichtbaar hebben gemaakt om de oorspronkelijke schoonheid van de historische panden te tonen. Zo is er veel meer.

In 2019 fuseerden de openbare bibliotheek, cultureel centrum Muzerije en Bureau Babel (voor cultuureducatie) tot één organisatie. Dat jaar moesten we eveneens zes ton bezuinigen. Aanvankelijk was er het voornemen om de drie fusiepartners onder te brengen in het gebouw van Muzerije op nummer 74. Waarop wij tegen de gemeente zeiden: we gaan fuseren en nemen zelfs die forse bezuiniging voor lief, maar we gaan niet met z’n allen op nummer 74 zitten, want dan maak je zoveel kapot… Niet alleen op het gebied van cultuureducatie, maar ook de bibliotheek is dan de dupe. Vergeet niet dat we qua vloeroppervlak zouden moeten halveren. Vervolgens zijn we een plan gaan maken met als centrale uitgangspunten integratie en innovatie, alsmede restauratie en verduurzaming. De planvorming heeft langer geduurd dan voorzien, maar uiteindelijk is onze visie breed omarmd. In de besluitvormende gemeenteraadsvergadering op 9 mei 2023 waren er 35 stemmen voor en slechts vier tegen. De gemeente heeft al met al 32 miljoen in de renovatie gestoken en met het eindresultaat zijn we allemaal ontzettend blij. Den Bosch heeft immers het cultureel centrum gekregen dat het verdient.’

Op de vraag hoe zij terugkijkt op het aansturen van twee verbouwingsprojecten (na de Chocoladefabriek in Gouda nu dus Huis73 in Den Bosch) – iets wat vrijwel geen bibliotheekdirecteur haar kan nazeggen, antwoordt Nan: ‘Dat is bijzonder, maar ik moet er wel bij zeggen dat de verbouwing in Den Bosch van een andere orde is dan die in Gouda, hetgeen niet wegneemt dat ik beide klussen met veel plezier heb begeleid.’

Huis73, het cultuurhuis met onder meer de bibliotheek en het kunstencentrum van ’s-Hertogenbosch, is ingrijpend verbouwd. Meerdere monumentale panden aan de Hinthamerstraat 72 en 74 zijn door de bouwvakkers aaneengesmeed tot een complex waar de bibliotheekdiensten, amateurkunst en cultuureducatie naadloos en zichtbaar in elkaar grijpen. Op vrijdag 22 mei vond de officiële opening plaats. Drie dagen eerder was er een persbijeenkomst met Nan van Schendel*, directeur-bestuurder van Huis73, architect Mechtild Stuhlmacher van het Rotterdamse bureau Korteknie Stuhlmacher Architecten en Mariève Craste, wethouder Cultuur van de gemeente ’s-Hertogenbosch.

Opmerking redactie
* Vanaf 1 juni is Robin Verleisdonk de nieuwe directeur-bestuurder van Huis73. Zie kadertekst 1.

Na een verbouwing van twee jaar was het afgelopen mei zover: ’s-Hertogenbosch heeft het nieuwe multifunctionele culturele complex dat de hoofdstad van Noord-Brabant verdient. Zoals Huis73 het zelf verwoordt: ‘een toekomstbestendige ontmoetingsplek die uitnodigt tot ontdekking en waar cultuur vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven. Daarmee versterkt Huis73 niet alleen het culturele ecosysteem van de stad, maar ook sociale verbinding, persoonlijke ontwikkeling en gelijke kansen’.

Huis73: cadeautje voor ’s-Hertogenbosch