REDACTIONEEL
Beste lezer,
Waarschuwingssticker
Het begon allemaal met twee boeken: Putin, Herr des Geschehens? van Jacques Baud en 2024 – das andere Jahrbuch van Gerhard Wisnewski. Deze titels, met hun afwijkende en soms desinformatie-bevattende perspectieven, zorgden voor onrust bij de bibliotheekbezoekers van de Stadtbücherei Münster. De Stadtbücherei besloot een waarschuwing op het schutblad te plaatsen:
‘Dit is een werk met omstreden inhoud. Dit exemplaar wordt beschikbaar gesteld op basis van het recht op vrijheid van meningsuiting, informatie en tegen censuur.’
Een daad die de bibliotheek naar eigen zeggen deed om context te bieden, maar die al snel leidde tot een verhit nationaal debat over censuur en betutteling versus de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de bibliotheek.
De aanvankelijke uitspraak van de bestuursrechter in april 2025 leek de Stadtbücherei in het gelijk te stellen. Echter, de hogere bestuursrechter, het Oberverwaltungsgericht, zag het geheel anders en vernietigde dit vonnis in juli van dit jaar.
De waarschuwing schendt volgens de hogere rechter de grondrechten van de auteur op vrijheid van meningsuiting en zijn algemene persoonlijkheidsrechten. Een potentiële lezer zou ervan weerhouden kunnen worden het boek te lezen en deze inbreuk op grondrechten is niet gerechtvaardigd door de culturele en educatieve taken van bibliotheken. De wet is er juist op gericht om gebruikers – als mondige burgers – vrij en zelfstandig te informeren, zonder daarin gestuurd te worden.
Redacteur Eimer Wieldraaijer reisde af naar Noordrijn-Westfalen om bibliotheekdirecteur Cordula Gladrow om een reactie te vragen op het gebeurde, dat bij onze oosterburen zoveel stof heeft doen opwaaien, dat het inmiddels ook de grens met Nederland is overgewaaid. U leest het artikel op pagina 11.
Wat vinden de lezers van Bibliotheekblad?
Worstelen Nederlandse bibliotheken ook met de vraag: wat doen we met omstreden boeken? Schaffen we ze überhaupt aan? En zo ja: waarschuwen we de bezoekers voor de dubieuze inhoud? Zijn er lezers van dit blad die het zouden toejuichen als ze bepaalde boeken van een waarschuwingsstempel konden voorzien of zouden ze zo’n stap juist verafschuwen? Is de bibliotheekbezoeker mans genoeg om zijn/haar eigen oordeel te vellen of heeft hij/zij er juist recht op dat een bibliotheekmedewerker wijst op het geringe waarheidsgehalte van een boek? De redactie van Bibliotheekblad is zeer belangstellend naar uw standpunt in deze kwestie, dus stuur mij gerust een mail.
Menno Goosen
Hoofdredacteur Bibliotheekblad
menno.goosen@bibliotheekblad.nl
Bibliotheekblad 8 • oktober 2025
Hoe lees je het digitale Bibliotheekblad?
Hoe te navigeren door de digitale versie van het Bibliotheekblad & andere handigheidjes
• Je kunt het digitale Bibliotheekblad lezen op alle mogelijke devices.
Het prettigst en meest interactief lees je het blad in horizontale stand.
• In principe is het digitale Bibliotheekblad in elke browser te openen. Ondervind je hier een probleem of is er vertraging tijdens het bladeren, switch dan van browser.
• Het digitale Bibliotheekblad heeft een zoekfunctie. Klik daarvoor op het vergrootglas rechts onderin en vul je zoekterm in. Je krijgt dan een opgave van de pagina’s waarop jouw zoekterm voorkomt. Met ctrl-f of cmd-f kun je vervolgens gericht zoeken binnen een artikel.
• Het geluid van de filmpjes staat standaard uit. Het geluid is aan te zetten door in het filmpje in het bedieningspaneel op het symbooltje van de luidspreker te klikken.
• Bibliotheekblad verschijnt negen keer per jaar: vijf keer als digitaal magazine en vier keer op papier.
• Alle edities (zowel papier als digitaal) zijn – na inloggen – terug te vinden in het archief op de website van Bibliotheekblad. Dit archief zal medio februari 2025 online staan.
• Vragen, opmerkingen, tips? Mail naar digitaal@bibliotheekblad.nl
Menno Goosen
Hoofdredacteur Bibliotheekblad
menno.goosen@bibliotheekblad.nl
Bibliotheekblad 8 • oktober 2025
Het begon allemaal met twee boeken: Putin, Herr des Geschehens? van Jacques Baud en 2024 – das andere Jahrbuch van Gerhard Wisnewski. Deze titels, met hun afwijkende en soms desinformatie-bevattende perspectieven, zorgden voor onrust bij de bibliotheekbezoekers van de Stadtbücherei Münster. De Stadtbücherei besloot een waarschuwing op het schutblad te plaatsen:
‘Dit is een werk met omstreden inhoud. Dit exemplaar wordt beschikbaar gesteld op basis van het recht op vrijheid van meningsuiting, informatie en tegen censuur.’
Een daad die de bibliotheek naar eigen zeggen deed om context te bieden, maar die al snel leidde tot een verhit nationaal debat over censuur en betutteling versus de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de bibliotheek.
De aanvankelijke uitspraak van de bestuursrechter in april 2025 leek de Stadtbücherei in het gelijk te stellen. Echter, de hogere bestuursrechter, het Oberverwaltungsgericht, zag het geheel anders en vernietigde dit vonnis in juli van dit jaar.
De waarschuwing schendt volgens de hogere rechter de grondrechten van de auteur op vrijheid van meningsuiting en zijn algemene persoonlijkheidsrechten. Een potentiële lezer zou ervan weerhouden kunnen worden het boek te lezen en deze inbreuk op grondrechten is niet gerechtvaardigd door de culturele en educatieve taken van bibliotheken. De wet is er juist op gericht om gebruikers – als mondige burgers – vrij en zelfstandig te informeren, zonder daarin gestuurd te worden.
Redacteur Eimer Wieldraaijer reisde af naar Noordrijn-Westfalen om bibliotheekdirecteur Cordula Gladrow om een reactie te vragen op het gebeurde, dat bij onze oosterburen zoveel stof heeft doen opwaaien, dat het inmiddels ook de grens met Nederland is overgewaaid. U leest het artikel op pagina 11.
Wat vinden de lezers van Bibliotheekblad?
Worstelen Nederlandse bibliotheken ook met de vraag: wat doen we met omstreden boeken? Schaffen we ze überhaupt aan? En zo ja: waarschuwen we de bezoekers voor de dubieuze inhoud? Zijn er lezers van dit blad die het zouden toejuichen als ze bepaalde boeken van een waarschuwingsstempel konden voorzien of zouden ze zo’n stap juist verafschuwen? Is de bibliotheekbezoeker mans genoeg om zijn/haar eigen oordeel te vellen of heeft hij/zij er juist recht op dat een bibliotheekmedewerker wijst op het geringe waarheidsgehalte van een boek? De redactie van Bibliotheekblad is zeer belangstellend naar uw standpunt in deze kwestie, dus stuur mij gerust een mail.
REDACTIONEEL
Beste lezer,
• Je kunt het digitale Bibliotheekblad lezen op alle mogelijke devices.
Het prettigst en meest interactief lees je het blad in horizontale stand.
• In principe is het digitale Bibliotheekblad in elke browser te openen. Ondervind je hier een probleem of is er vertraging tijdens het bladeren, switch dan van browser.
• Het digitale Bibliotheekblad heeft een zoekfunctie. Klik daarvoor op het vergrootglas rechts onderin en vul je zoekterm in. Je krijgt dan een opgave van de pagina’s waarop jouw zoekterm voorkomt. Met ctrl-f of cmd-f kun je vervolgens gericht zoeken binnen een artikel.
• Het geluid van de filmpjes staat standaard uit. Het geluid is aan te zetten door in het filmpje in het bedieningspaneel op het symbooltje van de luidspreker te klikken.
• Bibliotheekblad verschijnt negen keer per jaar: vijf keer als digitaal magazine en vier keer op papier.
• Alle edities (zowel papier als digitaal) zijn – na inloggen – terug te vinden in het archief op de website van Bibliotheekblad. Dit archief zal medio februari 2025 online staan.
• Vragen, opmerkingen, tips? Mail naar digitaal@bibliotheekblad.nl
Hoe lees je het digitale Bibliotheekblad?
Hoe te navigeren door de digitale versie van het Bibliotheekblad & andere handigheidjes