Aanjager
Dat je in de bibliotheek tegenwoordig ook terecht kunt voor digitale ondersteuning geldt vast voor heel Nederland. Maar een bibliotheek die een specifieke training maakt voor een thuiszorgorganisatie, dat is tot nu toe nog een uitzondering. Of misschien zelfs uniek. In het najaar van 2024 en 2025 verzorgde Bibliotheek Nieuwegein twee pilots DigiZorg, namelijk voor de Vierstroom Thuiszorgmedewerkers, die wat meer moeite hadden met alle nieuwe ontwikkelingen in hun dagelijks werk.

Hoe dit zorgproject tot stand kwam, wat de resultaten zijn en of dit initiatief voortgang krijgt, vertelt Kiki Bathoorn, programmamaker digitaal meedoen & maken van Bibliotheek Nieuwegein.

‘Het eerste contact werd gelegd door Petra Doelen, aanjager basisvaardigheden van Werkt Midden-Utrecht!’ Ere wie ere toekomt. ‘Zij informeerde of wij, in het kader van bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen, belangstelling hadden ons in te zetten voor een digitaliseringstraject in de thuiszorg. Hoewel het een nieuwe educatieve vorm was, want wij hadden nog niet eerder een scholingsproject voor een specifieke organisatie verzorgd, waren we zeker geïnteresseerd.’

Werkplezier
De vervolgstap was de ontwikkeling van de pilot DigiZorg, in samenwerking met de provinciale organisatie BiSC, de gemeente Nieuwegein, het werkgeversservicepunt, MBO Midden Nederland en Bibliotheek Nieuwegein. ‘En natuurlijk Vierstroom Thuiszorg,’ vult Kiki aan, die van mening is dat het bedenken van digitale oplossingen om sneller en gemakkelijker te werken, niet automatisch betekent dat alle zorgmedewerkers hiermee ook uit de voeten kunnen. ‘Ook al is er ondersteuning van een online leerplein en e-learningmodules, dan nog blijft het lastig voor bepaalde medewerkers. Voor wie niet met de apps kan omgaan, kan dit nadelige consequenties hebben. Zo loop je bijvoorbeeld economische voordelen mis als het je niet lukt je reiskosten te declareren. En vaak uit een gevoel van schaamte hierover trekken de medewerkers die dit betreft ook niet snel aan de bel.’

Ook de negatieve gevolgen voor de organisatie laat Kiki niet onvermeld. ‘Medewerkers die de nieuwe (digitale) ontwikkelingen niet kunnen bijbenen, hebben bijvoorbeeld moeite om de werkroosters online te bekijken. Bovendien vermindert die digitale achterstand vaak hun werkplezier.’

Dit werd ook onderkend bij Vierstroom, vandaar de wens om dit proces ten goede te keren. Maar hoe? Want medewerkers lopen er niet graag mee te koop dat zij op het digitale vlak de boot hebben gemist.

Solistisch
Via de teamleiders en planners van Vierstroom werd voorzichtig in kaart gebracht welke thuiszorgmedewerkers moeite hadden met onder meer het invullen van de declaraties. Vervolgens werden zij op tactische wijze aangemoedigd een digitaal (bij)scholingstraject van twee dagdelen te volgen, met als motivatie dat dit het werken gemakkelijker maakt. ‘Zij werden vooral geënthousiasmeerd,’ aldus Kiki. ‘De pilot DigiZorg beoogde ook om medewerkers samen te brengen. Als thuiszorgmedewerker heb je een solistisch beroep, geen directe collega’s om je heen met wie je even ruggespraak kunt houden. Dat is soms een gemis.’ Hierbij verwijst ze naar het concept van positieve gezondheidszorg dat in Nieuwegein wordt omarmd: gezonde inwoners in een gezonde leefomgeving, werkend aan een gezonde economie. ‘Een holistische kijk op gezondheid, ofwel lekker in je vel zitten om goed te kunnen meedoen in de maatschappij. De mogelijkheid om collegiale ervaringen te delen was een bijkomend, maar niet onbelangrijk doel van de pilot. Daar is de bibliotheek als informeel kenniscentrum bij uitstek een geschikte schakel voor.’

Duidelijke taakverdeling
In het najaar van 2024 ging de eerste pilot DigiZorg van start. Twee ochtenden voor drie groepen. In totaal 20 thuiszorgmedewerkers, allemaal aangedragen door de Vierstroom-teamleiders.

Kiki: ‘Deze eerste pilot was in de vorm van “train de trainer”. Naast de deelnemende thuiszorgmedewerkers waren ook de bibliotheekvrijwilligers die de vervolgtrainingen zouden geven hierbij aanwezig. We hebben afgesproken dat er altijd ook iemand van Vierstroom bij is. Dat is vooral belangrijk vanwege de praktische taakverdeling: de Digi-vrijwilligers van onze bibliotheek geven technische ondersteuning, maar mogelijke HR-inhoudelijke vragen kunnen uiteraard alleen door iemand van Vierstroom beantwoord worden. Vanuit de bibliotheek is er ook altijd een medewerker digitale (basis)vaardigheden bij, wat bijvoorbeeld handig kan zijn wanneer blijkt dat iemand laaggeletterd is en ook op dat gebied wel wat ondersteuning van de bibliotheek kan gebruiken.’

Certificaat
Alle Vierstroom-medewerkers die de DigiZorgpilot hebben gevolgd, hebben deze afgesloten met een certificaat, ontwikkeld in samenwerking met MBO Rijnland onder de noemer LLO (Leven Lang Ontwikkelen). ‘Een officiële blijk van waardering,’ aldus Kiki. Nog mooier vindt ze het bericht uit de praktijk dat de deelnemers de opgedane kennis ook daadwerkelijk gebruiken. ‘Meer digitale vaardigheid heeft gezorgd voor meer zelfvertrouwen. En dat zij nu wel de apps kunnen gebruiken die essentieel zijn voor het werk, zorgt er ook nog eens voor dat bepaalde werkzaamheden nu gemakkelijker zijn geworden. Dat was precies de bedoeling.’

Wanneer (en óf) er binnenkort een derde versie van DigiZorg komt, kan Kiki nu nog niet zeggen.

‘Er zijn natuurlijk meer publiek-private samenwerkingen, maar voor zover ik weet hebben wij met deze aanpak, in ieder geval in de provincie Utrecht, de primeur. Als er andere bibliotheken interesse hebben, willen wij graag onze best practices delen.’

Voor DigiZorg heeft Bibliotheek Nieuwegein de digitale expertise ter beschikking gesteld, maar de betrokken werkgever, Vierstroom Thuiszorg, heeft de uren voor de medewerkers betaald. De trainingen gebeurden onder werktijd, dus de deelnemers werden vrij geroosterd.

Geen hokjesgeest, maar maximale bereikbaarheid
Als vervolg op DigiZorg is er nu een maandelijks inloopspreekuur van Vierstroom tegelijk met het Digi-spreekuur in Bibliotheek Nieuwegein. 'Hier kunnen medewerkers van deze thuiszorgorganisatie, maar ook anderen terecht met vragen rondom basisvaardigheden,' vertelt Kiki. ‘De aanspreekpunten voor deze service zitten middenin de openbare ruimte, dus goed zichtbaar voor de bezoekers. Dat is een bewuste keuze, want wij streven naar maximale toegankelijkheid. Die zouden we niet bereiken als zij “verdekt opgesteld” waren in aparte hokjes.’

Meer toegankelijkheid is door DigiZorg ook nog op een ándere manier bereikt. ‘De medewerkers van Vierstroom komen bij veel mensen thuis. Zij fungeren daar ongetwijfeld ook als ambassadeurs van de bibliotheek en brengen onze verschillende activiteiten onder de aandacht. Zo wordt ons bereik nog groter. Dat is een positief bijeffect’.

Wijkgerichte spreekuren
In aansluiting op het DigiZorgtraject verzorgt Bibliotheek Nieuwegein wekelijkse wijkgerichte IDO/Digispreekuren voor lokale bewoners. Digi-vrijwilligers zijn hiervoor aanwezig op acht verschillende locaties: op buurtpleinen, in een dorpshuis, in het stadhuis en een dagelijks spreekuur in het Antonius Ziekenhuis.

Bibliotheek Nieuwegein verzorgt training DigiZorg voor thuiszorgmedewerkers

Je kunt het meteen van de daken schreeuwen. Of je kunt er voor kiezen eerst even wat meer ervaring met een nieuwe vorm van dienstverlening op te doen en pas ná het gebleken succes naar buiten te treden. Die tweede strategie geldt voor de training DigiZorg van Bibliotheek Nieuwegein, precies afgestemd op de thuiszorgmedewerkers van Vierstroom Thuiszorg. ‘Wij komen hierdoor ook achter de voordeur van alle cliënten van die zorgorganisatie,’ houdt Kiki Bathoorn, projectleider digitaal, niet achterwege. Maar ze is vooral ook blij met het goede effect op het werkplezier van de deelnemende thuiszorgmedewerkers en hun trots op het behaalde Digi-certificaat.

Naast de in dit artikel genoemde initiatieven, verzorgt GO opleidingen ook al enige tijd opleidingsactiviteiten gericht op de frontoffice. Naast de Basisopleiding Bibliotheken (13-daagse opleiding), die zich juist richt op de klantgerichte informatievaardigheden en communicatie op de werkvloer, zijn de laatste jaren ook titels zoals 'Omgaan met grensoverschrijdend gedrag', 'Digitale informatievaardigheden', 'Coach Digitaal Burgerschap' en 'Customer Journey' toegevoegd aan het aanbod. GO opleidingen richt zich op medewerkers, die al in de bibliotheek werkzaam zijn en hun kennis en vaardigheden op het juiste niveau willen brengen. Het gehele aanbod is te vinden op: www.goopleidingen.nl